Zabezpieczenie wykonania alimentów

ar1

Powstanie obowiązku alimentacyjnego po stronie obowiązanego dość często powoduje powstanie problemów w późniejszej ich egzekucji w sytuacji gdy dłużnik alimentacyjny uchyla się od swojego obowiązku. Z tego powodu przepisy ustawy Kodeks postępowania cywilnego (dalej: kpc) przewidują możliwość zastosowania instytucji zabezpieczenia alimentów. Zabezpieczenie wykonania alimentów zasądzonych orzeczeniem sądu jest instytucją, która ma na celu umożliwienie ich skutecznej egzekucji w przyszłości.

Zgodnie z przepisami art. 753 kpc ustawodawca dopuszcza następujące sposoby zabezpieczenia alimentów:

  • zobowiązanie obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo określonej sumy pieniężnej;
  • zobowiązanie obowiązanego do zapłaty uprawnionemu okresowo określonej sumy pieniężnej.
  • Przy czym w przypadku udzielania zabezpieczenia roszczenia pieniężnego, jakim są alimenty, ustawodawca złagodził trochę katalog przesłanek niezbędnych aby takie zabezpieczenie zostało udzielone. Zgodnie z tym, ustawodawca nie wymaga aby uprawniony wykazywał swój interes prawny w zabezpieczeniu alimentów (czyli, że nieudzielenie zabezpieczenia uniemożliwi lub w sposób poważny utrudni wykonanie orzeczenia sądu). Wystarczy zatem samo to, że uprawniony uprawdopodobni istnienie swojego roszczenia (z tym, że nie wystarczy twierdzenie, że roszczenie alimentacyjne istnieje- twierdzenie to musi być jeszcze uwiarygodnione poprzez wykazanie okoliczności faktycznych, na podstawie których powstało, popartych zgromadzonym materiałem dowodowym).

    Ponadto, zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 731 kpc, że postępowanie zabezpieczające nie może dążyć do zaspokojenia całego roszczenia. Tym samym, w praktyce przyjęto, że zabezpieczenie alimentów może w całości stanowić pokrycie usprawiedliwionych kosztów wychowania i utrzymania uprawnionego.

    Zgodnie z przepisami art. 7301 § 3 kpc, wybierając sposób udzielenia zabezpieczenia sąd uwzględnia interesy obu stron w ten sposób żeby uprawnionemu zapewnić należyta ochronę prawną jego interesów, zaś obowiązanego nie obciążać pod jego możliwości.

    Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dn. 16 grudnia 1987 r. (sygn. III CZP 91/86, OSNCP 1988, Nr 4, poz. 42) stwierdził, że:

    „Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych; mogą to być świadczenia pieniężne lub w naturze; jej wybór odpowiadać powinien celowi, jakiemu obowiązek ten służy i uwzględniać okoliczności każdego konkretnego przypadku.

    (…)

    Zabezpieczenie wykonania należnych dziecku alimentów od tego z rodziców, które zamierza wyjechać za granicę, należy do istotnych spraw dziecka (art. 97 par. 2 KRO). Zabezpieczenie to może nastąpić przez:

    a) złożenie na książeczkę PKO sumy pieniężnej należnych alimentów obliczonej za okres do osiągnięcia przez dziecko możności samodzielnego utrzymania się,

    b) zabezpieczenie sum odpowiadających świadczeniu alimentacyjnemu na nieruchomości lub ruchomościach albo wierzytelnościach zakładu rzemieślniczego czy przedsiębiorstwa lub innych wierzytelnościach i prawach,

    c) umowę poręczenia, w której poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela spełnić zobowiązanie alimentacyjne dłużnika, jeżeli ten nie wywiąże się ze swoich obowiązków. Przedstawione przez strony propozycje zabezpieczenia wykonania świadczeń alimentacyjnych podlegają ocenie sądu.”

    Zespół Kancelarii